Wenflon i kaniula dożylna - kolory i rozmiary

Jak dobrać kaniulę dożylną? Rozmiary i kody kolorystyczne

Wenflon – zwany też kaniulą dożylną lub obwodowym dostępem naczyniowym – to jeden z najczęściej stosowanych wyrobów medycznych w codziennej praktyce klinicznej. Pojawia się przy każdym wlewie dożylnym, przetaczaniu krwi, podaniu leków w bolusie i pobraniu krwi przez dostęp naczyniowy. Mimo że wygląda niepozornie, dobór właściwego rozmiaru i rodzaju wenflon ma bezpośredni wpływ na komfort pacjenta, trwałość dostępu i skuteczność podawanej terapii. System kolorów, który identyfikuje poszczególne rozmiary, jest ustandaryzowany na poziomie międzynarodowym – co sprawia, że pielęgniarka lub lekarz w każdym szpitalu na świecie mogą sprawnie pracować z tym samym zestawem narzędzi.

Spis treści:

• Budowa kaniuli dożylnej – jak działa wenflon
• Międzynarodowy standard kolorów – co oznacza kolor wenflon
• Rozmiary kaniul dożylnych i ich zastosowania kliniczne
• Kaniule z portem bocznym i bez – kiedy sięgać po który wariant
• Wenflon a strzykawki i igły – kompletowanie zestawu do dostępu naczyniowego

Budowa kaniuli dożylnej – jak działa wenflon

Kaniula dożylna to zestaw składający się z cienkościennej igły stalowej i osadzonej na niej kaniuli – elastycznej rurki wykonanej z tworzywa sztucznego, najczęściej z poliuretanu lub politetrafluoroetylenu (PTFE). Igła służy jako prowadnica podczas wprowadzania dostępu – jej ostry koniec przebija skórę i ścianę naczynia, umożliwiając naprowadzenie kaniuli do światła żyły. Po prawidłowym założeniu igłę wycofuje się i usuwa, a elastyczna kaniula pozostaje w naczyniu, zabezpieczona skrzydełkami mocującymi przyklejanymi do skóry pacjenta.

Część proksymalna kaniuli zakończona jest złączem kompatybilnym ze standardowymi końcówkami strzykawek i zestawów do wlewów. W wersjach z portem bocznym – dodatkowym odgałęzieniem umożliwiającym iniekcję bez odłączania wlewu – dostęp do żyły możliwy jest w sposób ciągły bez przerywania terapii. Membrana uszczelniająca lub zawór bezigłowy w porcie bocznym zapobiega cofaniu się krwi i zanieczyszczeniu układu.

Trwałość wenflon zależy od kilku czynników: prawidłowej techniki założenia, jakości użytego materiału, lokalizacji dostępu i stanu naczyń pacjenta. Zalecany czas utrzymywania obwodowego dostępu naczyniowego to 72–96 godzin, po czym kaniula powinna być wymieniana profilaktycznie, nawet jeśli nie daje objawów powikłań.

Międzynarodowy standard kolorów – co oznacza kolor wenflon

System kolorów stosowany do identyfikacji rozmiarów kaniul dożylnych jest ustandaryzowany normą ISO 10555 i stosowany konsekwentnie przez wszystkich liczących się producentów wyrobów medycznych na świecie. Dzięki temu kolor nasadki lub skrzydełek wenflon jednoznacznie wskazuje jego rozmiar w jednostkach Gauge – bez konieczności odczytywania opisu na opakowaniu w sytuacji, gdy liczy się czas.

Kolory poszczególnych rozmiarów są następujące:

• żółty – G24 (0,7 mm), najmniejszy rozmiar stosowany u dorosłych, przeznaczony dla pacjentów z trudnym dostępem naczyniowym i kruchymi żyłami,
• niebieski – G22 (0,8 mm), rozmiar do podawania leków i małych objętości płynów u pacjentów ze słabymi żyłami,
• różowy – G20 (0,9 mm), rozmiar standardowy do większości zastosowań ambulatoryjnych,
• zielony – G18 (1,2 mm), rozmiar do szybkich wlewów, przetaczania płynów i krwi,
• szary – G16 (1,7 mm), do masywnego przetaczania płynów i preparatów krwiopochodnych,
• pomarańczowy – G14 (2,0 mm), największy rozmiar obwodowy, stosowany w stanach nagłych wymagających bardzo szybkiej podaży dużych objętości.

Warto zwrócić uwagę, że im wyższa liczba Gauge, tym mniejsza średnica kaniuli – co bywa nieintuicyjne dla osób niezaznajomionych z tym systemem. G14 to kaniula gruba, G24 – cienka.

Rozmiary kaniul dożylnych i ich zastosowania kliniczne

Dobór rozmiaru kaniuli to decyzja kliniczna, która powinna uwzględniać jednocześnie stan naczyń pacjenta, planowany rodzaj terapii i przewidywaną szybkość wlewu. Nie zawsze większy rozmiar jest lepszy – u pacjenta z kruchymi, wąskimi żyłami próba założenia G16 może skończyć się perforacją naczynia i utratą dostępu, podczas gdy G22 lub G20 sprawdzi się bez problemu.

G24 i G22 stosuje się przede wszystkim u noworodków, niemowląt i małych dzieci, u osób starszych z zaawansowaną atrofią naczyń oraz u pacjentów onkologicznych po wielu cyklach chemioterapii, których żyły są uszkodzone i kruche. Przepływ przez tak cienką kaniulę jest niski, co ogranicza szybkość wlewu – przy podawaniu leków w małych objętościach jest to wystarczające.

G20 i G18 to rozmiary najczęściej stosowane na oddziałach zachowawczych, w izbach przyjęć i podczas zabiegów planowych. Pozwalają na swobodne podawanie leków, nawadnianie i przetaczanie płynów z umiarkowaną szybkością. G18 jest preferowany wszędzie tam, gdzie może zajść konieczność podania krwi lub preparatów krwiopochodnych – ciśnienie osmotyczne erytrocytów wymaga odpowiednio dużego przekroju kaniuli, żeby nie uszkodzić komórek podczas przepływu.

G16 i G14 to rozmiary dla stanów nagłych – urazów wielonarządowych, wstrząsu hipowolemicznego, masywnego krwotoku i szybkiego wyrównywania niedoborów płynów. Duży przekrój kaniuli pozwala na przepływ kilkuset mililitrów płynu na minutę przy standardowym ciśnieniu wlewu. Założenie takiego dostępu wymaga dobrze widocznej i wyczuwalnej żyły – najczęściej w dole łokciowym lub na przedramieniu.

Kaniule z portem bocznym i bez – kiedy sięgać po który wariant

Kaniule dożylne dostępne są w dwóch podstawowych wariantach konstrukcyjnych: z portem bocznym i bez portu. Wybór między nimi zależy od planowanego sposobu użycia dostępu naczyniowego.

Kaniula bez portu bocznego to prostszy i tańszy wariant, stosowany tam, gdzie dostęp służy wyłącznie do ciągłego wlewu dożylnego lub do jednorazowej iniekcji leku. Aby podać dodatkowy lek przez taki dostęp, konieczne jest odłączenie zestawu do wlewu i podłączenie strzykawki – co wymaga chwilowej przerwy w terapii i stwarza ryzyko zanieczyszczenia układu.

Kaniula z portem bocznym rozwiązuje ten problem. Dodatkowe odgałęzienie z membraną pozwala na wstrzyknięcie leku bezpośrednio do portu, bez przerywania wlewu i bez odłączania żadnego elementu. Jest to wariant preferowany na oddziałach intensywnej terapii, w salach zabiegowych i wszędzie tam, gdzie pacjent otrzymuje jednocześnie kilka leków dożylnych lub gdzie dostęp naczyniowy jest często używany.

Przy zakładaniu kaniuli z portem bocznym warto mieć pod ręką odpowiednią strzykawkę do przepłukania układu – standardowe strzykawki w pojemnościach 2ml i 5ml dostępne w ALBISPRO.com sprawdzają się do podania bolusa przez port i do przepłukania kaniuli roztworem soli fizjologicznej po każdej iniekcji. W ofercie ALBISPRO.com dostępne są strzykawki w systemach Luer Slip i Luer Lock, w szerokim zakresie pojemności – od 2ml po 100ml – od renomowanych producentów takich jak BD Discardit, Norm-Ject i B.Braun.

Wenflon a strzykawki i igły – kompletowanie zestawu do dostępu naczyniowego

Założenie wenflon to procedura, do której poza samą kaniulą potrzebnych jest kilka elementów uzupełniających. Kompletny zestaw do założenia i utrzymania obwodowego dostępu naczyniowego obejmuje: kaniulę dożylną dobraną rozmiarem do pacjenta i planowanej terapii, strzykawkę do aspiracji i przepłukania dostępu, igłę do nabierania roztworu, opaskę uciskową, środek dezynfekujący i materiał opatrunkowy do zabezpieczenia miejsca wkłucia.

Dobór strzykawki do przepłukania kaniuli jest istotniejszy, niż mogłoby się wydawać. Strzykawki o małej pojemności – 2ml i 5ml – generują wyższe ciśnienie w układzie przy tym samym siłowaniu tłoka, co może uszkodzić cienkościenną kaniulę lub naruszyć skrzep uszczelniający zamknięty dostęp. Do przepłukiwania kaniul zalecane są strzykawki 10ml, które przy standardowym ruchu tłoka wytwarzają ciśnienie bezpieczne dla naczynia i kaniuli. Do nabierania leków i rozcieńczania preparatów wystarczają strzykawki mniejsze.

Igły do strzykawek dobiera się do rodzaju czynności – do nabierania leku z ampułki wystarczy igła standardowa, do iniekcji podskórnej potrzebna jest igła cieńsza i krótsza, do podania domięśniowego – dłuższa. W przypadku dostępu naczyniowego igła służy wyłącznie do przygotowania leku, nigdy do samego wkłucia przez skórę – wkłucie odbywa się przez igłę prowadnicę stanowiącą element wenflon.

Wenflony dożylne dostępne w ALBISPRO.com obejmują pełen zakres rozmiarów – od G14 do G24 – w wersjach z portem bocznym i bez co pozwala skompletować zaopatrzenie oddziału lub gabinetu zabiegowego bez konieczności poszukiwania produktów u kilku dostawców. Szybka realizacja zamówień i dostawa kurierska umożliwiają uzupełnienie stanów magazynowych bez zakłócania ciągłości pracy placówki.